Haptonomie

Haptonomie is de wetenschap van de affectiviteit en houdt zich bezig met de ontwikkeling van het gevoel en het gevoelsleven. Het heeft als doel ons (weer) in contact te brengen met onszelf en onze omgeving.

De ruiter en het paard

Om bovenstaande te verduidelijken gebruiken we ook wel de beeldspraak van de ruiter en het paard. Lichaam en verstand zijn als paard en ruiter: samen en in balans zijn ze in staat tot grote prestaties. Wanneer het paard en de ruiter geen contact hebben zal het paard geneigd zijn niet te luisteren of te volgen. De ruiter moet nu hard werken om deze te beteugelen. Sterker nog er bestaat een kans dat het paard steigert en de ruiter uit het zadel werpt.

Wanneer we ons leven leiden zonder te luisteren naar ons lichaam bestaat er een kans dat we vastlopen. Dan strand je in ‘doen wat hoort’, ‘het moeten’ of ‘anderen blij maken en tevreden houden’. Wie jíj bent, wat joú gelukkig maakt en wat jíj wilt, komt in de verdrukking.

Deze disbalans kan zich uiten op verschillende vlakken van je leven. Haptonomie is geschikt voor mensen die vastlopen. Dit kan lichamelijk, cognitief, emotioneel of een combinatie van beide zijn. dit kan zich vertalen in persoonlijke problemen, maar ook op het sociale(relationele) vlak.

Haptonomie

Het begrip haptonomie is een samenvoeging van twee Oudgriekse begrippen; hapsis en nomos. 
Hapsis betekent; tast, tact, gevoelsbeleving. En nomos betekent: wet, regel, norm
Hapto, in het woord haptonomie, stamt van het werkwoord haptein, wat betekent: aanraken, verenigen, een relatie vestigen, zicht hechten aan. 
Oftewel (vrije vertaling / overdrachtelijke zin) in contact treden om gezond te maken, te helen, te bevestigen. Dit in contact treden is gericht op het zelf én de ander.

Haptonomie is een leer / wetenschap die zich bezig houdt met aanraken, voelen, direct lichamelijk contact, met de ontwikkeling van het menselijk gevoelsleven en de ontwikkeling van de tastzin, met houdingen, bewegingen en gebaren.
Letterlijk betekent ‘haptonomie’ de leer van het menselijk gevoel en gevoelsleven.
De omschrijving ‘wetenschap van affectiviteit’ wordt ook dikwijls gebruikt voor de haptonomie. Persoonlijk hou ik wel van deze omschrijving omdat het met name ‘niet zweverig’ klinkt. Er is namelijk niets zweverigs aan haptonomie / haptotherapie!!!

Frans Veldman, grondlegger
De haptonomie is ontwikkeld door Frans Veldman (1921-2010). 
Frans Veldman is opgegroeid tussen twee wereldoorlogen en aldus geconfronteerd met de extremen van het leven. Zowel de gruwelijkheden van een oorlog als de verbondenheid die het dragelijk kan maken.
Al op relatief jonge leeftijd hielden existentiële levensvragen hem bezig, hetgeen nog versterkt werd in zijn onderduikperiode.
Hij werkte als fysiotherapeut en had een voorliefde voor neurologie, neurofysiologie, medische antropologie en psychologie. Deze combinatie zorgde ervoor dat hij een speciale werkwijze hanteerde, een persoonsgerichte werkwijze. 
Vanaf 1950 heeft Frans Veldman de haptonomie in Nederland onderwezen. In de jaren 80 is hij naar Frankrijk gegaan om daar zijn levenswerk voort te zetten.

Haptonomische begeleiding

De haptonomische ontmoeting biedt mensen de mogelijkheid om (weer) gevoelsmatig met zichzelf in contact te treden, zodat zij zichzelf (weer) leren (h)erkennen.
Het ont-dekken van dat wat diep in ons beweegt of bewogen heeft en wat ons –vaak onbewust- aanzet tot handelen. Pas dan kunnen we onszelf beter verstaan en begrijpen. Vandaaruit kan het handelen een meer persoonlijke richting en vorm krijgen.
“Je moet van twee kanten komen om elkaar te ontmoeten”, aldus Stef Bos. Hiermee wil ik aangeven dat het haptonomisch begeleiden (ook de haptotherapie) ook iets van de begeleider vraagt. Een oprechte echtheid, betrokken en aanwezigheid, het kunnen meevoelen, openheid en het kunnen verstaan van de cliënt.
In de volksmond wordt de term haptonoom gebruikt voor mensen die op haptonomische basis werken, maar ook voor haptotherapeuten. Hier is echter wel een belangrijk onderscheid in aan te merken. Hoe en wat precies kan je hier lezen.

PTP-principe
De grondhouding van de haptonomische begeleider (ook haptotherapeut), de betrokkenheid en echtheid, moet voldoen aan het P.T.P.-principe.

• P- presentie; onbevangenheid, duidelijkheid, betrouwbaarheid, waarachtigheid en oprechtheid

• T-Transparantie, helder, doorzichting , zonder veinzen en zonder bijbedoelingen

• P-Prudentie; respect, behoedzaamheid en zorgvuldigheid

Oftewel, heel kort , een ontmoeting van mens tot mens.